Dario Fo

Dario Fo, güncel toplumsal meseleleri sahneye taşıyan yaklaşımı nedeniyle tiyatro karikatürcüsü, toplumsal ajitatör ve radikal palyaço gibi sıfatlarla anılan bir tiyatro yazarı ve oyuncusudur. Kariyerine küçük kabare ve tiyatrolar için yergili revüler hazırlayan bir metin yazarına yardım ederek başlayan sanatçı, oyuncu Franca Rame ile evlendikten sonra 1959'da eşiyle birlikte Dario Fo - Franca Rame Topluluğu'nu kurmuştur. İkili, "Canzonissima" adlı televizyon programında sergiledikleri komik skeçlerle tanınmış; Commedia dell'Arte geleneğine dayanan ve Fo'nun ifadesiyle "resmi olmayan solculuk" anlayışıyla harmanlanan bir siyasal ajit-prop tiyatrosu geliştirmiştir.

1968 yılında İtalyan Komünist Partisi ile bağları bulunan Yeni Sahne topluluğunu kuran Dario Fo, 1970'te ise Halk Tiyatrosu Topluluğu bünyesinde fabrika, park ve spor alanı gibi toplu alanları gezerek oyunlar sergilemiştir. Sanatçının "Morte Accidentale di un Anarchico" (Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü) ve "Non si paga, non si paga!" (Ödemiyoruz, Ödeyemeyeceğiz!) adlı eserleri geniş kitlelerce benimsenmiştir. Dario Fo, oyunculuk alanında ise en çok, orta çağ gizem oyunlarının çağdaş bir uyarlaması niteliğindeki tek kişilik "Mistero Buffo" performansıyla tanınmıştır. Her seyirci kitlesi karşısında farklılaşabilen bu yapıt, güncelliği temel alan yapısıyla öne çıkmaktadır.